تاريخ : شنبه ۱٧ دی ۱۳٩٠ | ٢:۳٤ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر احمدرضا یاربّی

خط شیشه روی دندان ها

شیشه از ترکیبات متاآمفتامین‌ها به‌شمار می‌رود. آمفتامین‌ها از گروه داروهای محرک CNS هستند که در درمان نارکولپسی، عدم تمرکزحواس و کاهش وزن استفاده می‌شوند...

 این مواد با آزاد کردن دوپامین در مغز موجب احساس لذت، افزایش تمرکز حواس، احساس پرانرژی بودن، پرحرفی و احساس سرخوشی می‌شوند. از سوی دیگر با جلوگیری از حذف مجدد نوراپی‌نفرین قدرت سمپاتیک را افزایش داده و باعث تپش قلب، افزایش فشار خون و تنفس سریع می‌شوند.

 

آمفتامین‌ها اشتها را به‌شدت کاهش می‌دهند و منجر به افزایش تمایلات جنسی می‌شوند و به همین دلیل از سوی جوانان و زنان مورد استقبال قرار گرفته‌اند، اگر چه بیشترین استفاده‌کنندگان آنها مردان در محدوده سنی 20 تا 40 سال هستند ولی برخی زنان نیز برای کاهش وزن مصرف آن را شروع می‌کنند و به آن آلوده می‌شوند.

قدرت اعتیادآوری این مواد حتی از کوکایین به مراتب بیشتر است، چرا که میزان بقای آنها در بدن 20 تا 100 برابر کوکایین است.

شیشه که نوع خاصی از این ترکیبات است، پودری است سفید یا شیشه?ای، فاقد بو و تلخ‌مزه، که به راحتی در آب و الکل حل می‌شود. معتادان این ماده را به صورت‌های دودکردن، استنشاق، بلع و تزریق داخل وریدی استفاده می‌کنند.

 

عوارض سیستمیک و روانی مصرف شیشه

برخی از عوارض کوتاه‌مدت استفاده از شیشه عبارتند از: بی‌خوابی، برقراری، رفتارهای پرخاشگرانه، تهوع و استفراغ. به‌صورت عمومی ‌استفاده از این مواد موجب آسیب جدی به کبد و کلیه، هیپوترمی، کاهش اشتها، تضعیف سیستم ایمنی و درد قفسه‌سینه می‌شود. در طولانی‌مدت این مواد موجب اعتیاد شدید روانی، رفتار خشن، تشویش، گیجی، بدبینی و سکته قلبی، عرق شدید، پاراستزی پوست، تاکی‌پنه، عدم کنترل حرکات ماهیچه‌ای، ‌هایپرتانسیون، تخریب عروق‌مغزی و CVA.

 

عوارض دهانی مصرف شیشه

مصرف‌کنندگان شیشه دچار علایم دهانی مانند گزروستومیا (خشکی دهان)، احساس مزه بد در دهان، پوسیدگی‌های گسترده در سطوح باکال و پروگزیمال همه دندان‌ها می‌شوند.

در این بیماران انقباضات عضلات جونده نیز رخ می‌دهد که منجر به دندان قروچه (Bruxism) و به تبع آن سایش‌های شدید دندانی می‌شوند. از سوی دیگر بیماری‌های پیشرفته پریودونتال و مشکلات مفصل گیجگاهی و فکی نیز در آنها شایع است.

 

ملاحظات درمانی در این بیماران

این افراد ممکن است به‌دلیل رفتارهای پر خطر، ناقل بیماری‌های خطرناکی از جمله ایدز و هپاتیت باشند ولی به‌هرحال جدا از این‌گونه ملاحظات بهداشتی، شرط اصلی شروع درمان در این بیماران ترک کامل مصرف مواد است. خودداری از مصرف دخانیات، الکل و نوشابه و نیز مصرف منظم محصولات حاوی فلوراید (ژل، دهانشویه و...) از ارکان بعدی درمان است تا از گسترش پوسیدگی‌های دندانی پیشگیری شود.



تاريخ : جمعه ٢٦ آذر ۱۳۸٩ | ۱٢:٠٥ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر احمدرضا یاربّی

دکتر سیامک شایان‌امین/چرا مردم به دندان‌پزشکی به عنوان یک مکان پر خطر می‌نگرند؟

«شکایت مرد مبتلا به ایدز از دندان‌پزشک.» این جمله تیتر خبری است که حدود یک ماه پیش در صفحه نخست یکی از نشریات زرد، با فونت درشت به چاپ رسیده بود و از دادخواهی مردی در دادگاه حکایت می‌کرد که بر اثر مراجعه به دندان‌پزشک به بیماری ایدز مبتلا شده است...

 این مرد مدعی شده بود بر اثر مراجعه به مطب دندان‌پزشکی در حدود دو ماه قبل، بر اثر رعایت نشدن نکات بهداشتی، به بیماری ایدز مبتلا شده است.

 

متن این خبر بیشتر از چند جمله نبود. ادعای مجهول یک مرد در مورد ابتلا به بیماری ایدز و شکایت او به دادگاه، درحالی که هیچ اشاره‌ای به جزییات خبر، مثلا دلایل وی در مورد آلوده شدن به ویروس HIV در اثر درمان دندان‌پزشکی و حتی مراحل پیگیری این دعوی در دادگاه یا حکم دادگاه نشده بود. اما جملات کوتاه این خبر و البته خبرهای مشابه طی سال‌های اخیر، اثر خود را بر ذهن مخاطب گذاشته است: «باید از درمان‌های دندان‌پزشکی ترسید!»

 

هشدار از خطری که در کمین است

بیماری ایدز، بیماری مهلک قرن لقب گرفته است که در هر ساعت چند نفر بر اثر ابتلا به آن، جان خود را از دست می‌دهند. آگاه‌سازی‌های مسوولان بهداشت و درمان دولت‌ها وNGOها در این زمینه نتیجه داده است و امروز مردم بیش از پیش از خطر ابتلا به این بیماری آگاه شده‌اند. آنها بر اثر حجم تبلیغات آگاه کننده و هشداردهنده، راه‌های انتقال این بیماری را به خوبی آموخته‌اند. بسیاری از آنها در مورد جزییات زندگی مدرن که ممکن است آنها را در برابر ابتلا به این بیماری به مخاطره بیندازد، کنجکاو شده‌اند و سعی می‌کنند از طریق برنامه‌های بهداشتی رسانه‌ها، پاسخ سوال‌های خود را جست‌وجو کنند. رسانه‌ها، اعم از روزنامه، تلویزیون، رادیو و البته صفحات پزشکی روزنامه‌ها و مجلات نیز تلاش می‌کنند پاسخ مناسبی، در حدی که عرف حاکم بر جامعه را جریحه دار نکند، به مخاطبان خود ارایه دهند:

آیا ویروس ایدز از طریق اقدامات پزشکی، دندان‌پزشکی و آزمایشگاهی منتقل می‌شود؟

- بله. اگر پزشک یا دندان‌پزشک یا سایر کارکنان مراکز بهداشتی درمانی آلوده باشند و رعایت احتیاط را نکنند یا اگر وسایل درمانی آنها آلوده شده باشند و بدون ضدعفونی مورد استفاده قرار گیرند، آلودگی انتقال می‌یابد. (وب سایت آفتاب)

اما نکته‌ای که در این میان چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد، لزوم اطلاع‌رسانی شفاف و کامل به مخاطب است؛ آنچنان که علاوه بر آگاه‌سازی از خطر ابتلا به جزییات کامل و مبسوطی از این بیماری دست یابد و دچار سوءتفاهم و برداشت نادرست و دیگرگونه از ماجرا نشود.

مخاطبان، این‌گونه پیام‌های بهداشتی را تنها از رسانه‌های علمی و تخصصی دریافت نمی‌کنند! بسیاری از روزنامه‌های غیرتخصصی و البته نشریات زرد و جنجالی نیز تلاش می‌کنند بر مبنای رسالت مطبوعاتی خود در این وادی گام بردارند و در حد توان خود مخاطبان را از این خطر مهلک آگاه کنند!

شایعه‌ای وجود دارد که چون دندان‌پزشکی‌های خصوصی از خدمات دولتی کمتر استفاده می‌کنند این امر باعث شده از وسایل و تجهیزات پزشکی خود چندبار مصرف، استفاده کنند، در حالی که پزشکان دولتی این امر را رعایت کرده و از ابزار یکبار مصرف استفاده می‌کنند، اما رعایت نکردن این امر موجب عدم رعایت بهداشت و در مواردی شیوع بیماری ایدز میان مراجعان دندان‌پزشکان خصوصی می‌شود. (روزنامه اعتماد)

انعکاس مجهول و حتی وارونه حقایق مربوط به مسایل بهداشتی، تنها محدود به مطب‌های خصوصی دندان‌پزشکی نمی‌شود. وجاهت پزشکان و تقدس علم پزشکی نیز هر از گاهی قربانی دغدغه روزنامه‌ها و نشریات زرد برای آگاه‌سازی مردم از راه‌های انتقال بیماری هپاتیت و ایدز می‌شوند: «ترک عادت موجب مرض است» شاید یکی از مواردی که نتوان این مثال را برایش به کار برد، اتاق‌های عمل و‌ ای‌سی‌یوها باشند. دانشجویان پزشکی عادت کرده‌اند به اینکه ببینند استادان آنها از لوله تراشه‌های دایمی و وسایل آندوسکوپی دایمی استفاده می‌کنند و به عواقب آن هم عادت کرده‌اند. این مساله برای پرستاران هم عادی شده، به طوری که به راحتی لوله تراشه‌ای را که وارد نای بیمار می‌شود، چند بار زیر آب می‌شویند یا اینکه حداکثر کمی ماده ضدعفونی به آن می‌زنند که آن هم حساسیت‌زاست و بعد از خشک شدن دوباره از آن استفاده می‌کنند. (روزنامه جام جم)

آنها حتی از جملات و اظهار نظر کارشناسان و مسوولان به گونه‌ای استفاده می‌کنند که تنها موجب سوءتفاهم و برداشت دیگرگونه از موضوع می‌شود. آنچنان که روزنامه‌ای مثلا در تایید این ادعا که مراکز بهداشتی و درمانی از وسایل یکبار مصرف و بهداشتی استفاده نمی‌کنند، نقل قول رییس اداره امور بیمارستان‌ها و اورژانس بیمارستانی وزارت بهداشت را به گونه‌ای می‌آورد که گویی به دلیل عدم صرفه اقتصادی، استفاده از وسایل یکبار مصرف در حوزه بهداشت هنوز قابل اجرا نیست: «استفاده از وسایل یکبار مصرف ایده‌آل است و ما هم مخالف نیستیم، اما باید برآورد هزینه کرد که آن هم نیاز به پژوهش دارد و باید با محوریت اقتصاد، سلامت آن را بررسی کرد و دید که آیا هزینه‌ها و اثر بخشی آن با یکدیگر هماهنگی دارند یا خیر.»

 

از چه چیزی باید ترسید؟

متاسفانه شکل ناقص اطلاع رسانی به جامعه در مورد راه‌های ابتلا به بیماری‌هایی چون ایدز و هپاتیت بیشتر موجب تشویش اذهان و ایجاد هراس از مراجعه به مکان‌هایی می‌شود که احتمال ابتلا به بیماری در آنها وجود دارد. اما در حالی که الگوی غالب انتقال بیماری ایدز در ایران اعتیاد تزریقی و روابط جنسی مشکوک است، به نظر می‌رسد تبلیغات رسانه‌ها بیشتر روی آگاه‌سازی مردم از احتمال ابتلای آنها از راه مراجعه به مراکز درمانی مانند دندان‌پزشکی، آزمایشگاه و بیمارستان و امثالهم متمرکز شده است. این آگاه‌سازی چه در قالب مشاوره، سوال و جواب‌های پزشکی، چه انعکاس اخبار و حوادث از جریان آلودگی، ابتلا و مرگ افراد ایدزی انجام می‌شود.

اگرچه آلودگی پزشک، دندان‌پزشک یا سایر کارکنان مراکز بهداشتی و عدم رعایت احتیاط یا استفاده وسایل از غیراستریل و آلوده می‌تواند سبب‌ساز انتقال آلودگی به بیمار و پرسنل مراکز بهداشتی درمانی شود، اما به اذعان بسیاری از مسوولان امر، تاکنون موردی از آلودگی بیماران در مطب‌ها و مراکز دندان‌پزشکی گزارش نشده است. آنچنان که دکتر محمد مهدی وردی، مدیر کل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در مصاحبه اختصاصی با مجله سپید در سال گذشته، این موضوع را مورد تاکید قرار داد و افزود: «با توجه به اینکه تمامی مراکز درمانی دندان‌پزشکی ملزم به تجهیز با دستگاه اتوکلاو هستند و در غیر این صورت تعطیل می‌شوند، تاکنون انتقال ایدز از دندان‌پزشکان به بیماران مطب دندان‌پزشکی در داخل کشور گزارش نشده است، ولی در هر صورت رعایت دقیق اصول کنترل عفونت به نفع دندان‌پزشکان و بیماران خواهد بود.»

 

کاسبی از ترس مردم

ترس از انجام درمان دندان‌پزشکی به جهت احتمال ابتلا به بیماری‌هایی همچون ایدز و هپاتیت بیشتر به علت عدم آگاهی از رعایت «اصول حفاظت شخصی در مرکز دندان‌پزشکی» است. اما گویا این عدم آگاهی، برای برخی از مراکز درمانی و بهداشتی چندان بی‌منفعت نیز نبوده است. دغدغه مردم در مورد کیفیت خدمات بهداشتی ارایه‌شده از سوی این‌گونه مراکز، این روزها بهانه‌ای برای مانور تبلیغاتی آنها شده است تا با استفاده از مضامینی چون «محیط درمانی پاکیزه و استریل، ضدعفونی کلیه وسایل با مواد ویروس‌کش قوی و استفاده از وسایل پیشرفته استریلیزاسیون مانند اتوکلاو و فور» بیماران بیشتری را به سوی خود جلب کنند و به بهانه تمرکز بیشتر روی مسایل بهداشتی، مبالغ بالاتری را از آنها مطالبه کنند. در حالی که امروزه وجود دستگاه اتوکلاو برای اعطای امتیاز به مطب‌ها و کلینیک‌های دندان‌پزشکی از ضروریات است و مراکز فاقد اتوکلاو محکوم به تعطیلی هستند و جدای از این بسیاری از وسایل که شائبه انتقال بیماری در آنها وجود دارد به صورت یکبار مصرف مورد استفاده قرار می‌گیرد.



تاريخ : یکشنبه ۳٠ خرداد ۱۳۸٩ | ۱٠:۳۸ ‎ق.ظ | نویسنده : دکتر احمدرضا یاربّی

جایگزینی برای دندان مصنوعی
استفاده از دندان مصنوعی تنها راه احیا ساختمان دهان نیست.اصولا کاشت دندان از روش های جدید و جایگزین برای دندان های از دست رفته است.البته هزینه آن سنگین تر است اما هماهنگی با این نوع دندان ها ساده تر است و تفاوت چندانی با دندان طبیعی ندارد.

دندان مصنوعی را هم باید مسواک زد؟

بله، شما باید بعد از خوردن هر وعده غذایی، دندان تان را بشویید. فراموش نکنید برای شستن دندان از آب سرد یا ولرم استفاده کنید. آب گرم باعث تغییرات حجمی در دندان ‌های مصنوعی خواهد شد.

برای شستشوی دندان می‌ توانید از آب و صابون و مسواک نرم یا مسواک مخصوص استفاده کنید. اگر دوست دارید حتی می ‌توانید با خمیر دندان آن را مسواک بزنید، ولی حتما از خمیردندان ‌هایی که درصد مواد ساینده آن کم است، استفاده کنید تا دندان تان خراش برندارد. بهتر است هنگام تمیز کردن آن یک ظرف پر از آب در زیر دست تان‌ قرار دهید تا اگر به صورت اتفاقی از دست تان رها شد به لبه روشویی یا کاشی و سرامیک کف، برخورد نکند و دچار شکستگی و صدمه نشود.

چرا باید دندان مصنوعی خود را تمیز کنیم؟
تمیز کردن روزانه دندانهای مصنوعی برای جلوگیری از باقی ماندن ذرات غذایی و.و .لک برداشتن دندانها ضروری است.لک برداشتن دندانها می تواند باعث مشکلات زیر شود:

۱٫مشکلاتی در رابطه با ظاهر دندان.

۲٫بوی دهان

۳ .تحریک(سوزش و خارش)بافتهایی که زیر دندان مصنوعی قرار گرفته اند.

۴٫عفونت در دهان.

چگونه می توانیم دندانهای مصنوعی مان را تمیز نگه داریم؟
_شستن دندانهای مصنوعی با اب بعد از هر وعده غذا برای پاک کردن ذرات غذایی.

_شست وشوی مرتب بعد از هر وعده غذا یا قبل از خواب که این کار موجب از بین رفتن الودگی ها خواهد شد.

_دندانها را با اب و صابون و یا یک خمیردندان ملایم شستشو دهید.

_پودرهای شوینده یا سایر شستشو دهنده های ساینده نباید مورد استفاده قرار گیرند چرا که انها موجب خراش خوردن دندانها می شوند.

خراش ها دندان مصنوعی را مستعد جمع اوری ذرات غذایی و ایجاد لکه و پلاک می کنند.

_شما می توانید از یک برس تمیز کننده و یا یک مسواک نرم برای تمیز کردن دندانهای مصنوعی استفاده کنید.اما برای تمیز کردن دندانهای طبیعی که دارید از یک مسواک مجزا استفاده کنید.

_در هنگام شست و شو مطمئن شوید که به تمام قسمت های دندان مصنوعی دسترسی داشته اید.دندان مصنوعی را میتوانید برای از بین بردن لکه های روشن و نیز مواد باقیمانده در ان در یک حلال مناسب ویا یک دترژنت با عمل شیمیایی شناور کنید.

این عمل میتواند به طور روزانه و یا چند بار در هفته انجام شود_روش تمیز سازی اولتراسونی نیز میتواند توسط دندانپزشک متخصص برای از بین بردن لکه های تیره تر انجام شود.

موثرترین راه برای تمیز نگه داشتن دندانهای مصنوغی همان شست و شوی روزانه وغوطه ور ساختن دندانها در حلال های شیمیایی است.

شیوه مراقبت از دندان های مصنوعی
استفاده از مسواک و خمیر دندان ساینده و سخت اصلا توصیه نمی شود. برای ضد عفونی کردن دندان مصنوعی از روش جوشاندن آن هرگز استفاده نکنید زیرا ممکن است اسیب فیزیکی و جدی ببیند. و اگر نمی خواهید برای مدتی از آن استفاده کنید در محلول های شوینده مخصوص دندان مصنوعی و یا در آب قرار دهید.
آیا استفاده از دندان مصنوعی شب هنگام نیز لازم است؟
اگر چه ممکن است توصیه شود که حتی در هنگام خواب نیز (به خصوص روزهای اول استفاده و به منظور عادت کردن و هماهنگ شدن با بافت دهان) دندان مصنوعی را خارج نکنید اما محققان معتقدند که خارج کردن دندان مصنوعی به مدت ۸ ساعت در روز فرصت مناسبی است تا بافت لثه استراحت نموده و به کمک زبان و بزاق شستشو یافته و تحریک شود و همین روند باعث حفظ سلامت لثه ها می شود.
آنچه در مورد استفاده از دندان مصنوعی توصیه می شود این است که در فواصل زمانی مناسب به دندانپزشک مراجعه کنید. این کار به منظور معاینه سلامت دهان و دندان صورت می گیرد . به مرور زمان دهان دچار تغییر شده و ممکن است استخوان زیر دندان مصنوعی تحلیل رود . مراجعه منظم به دندانپزشک و انجام معاینات لازم مانع از بروز مشکلاتی از این دست می شود. زیرا به مرور زمان حتی لازم است که دندان مصنوعی تعویض شود. هیچ گاه سرخود تلاش نکنید تا به دندان مصنوعی عادت کرده و یا آن را با بافت دهان هماهنگ کنید. استفاده از چسب دندان مصنوعی اصلا توصیه نمی شود.

دندان مصنوعی باید در چه نوع ظرفی نگهداری شود؟

برای این که دندان شما در محیطی پاکیزه و بهداشتی نگهداری شود و از آلودگی‌ های محیط محفوظ بماند، باید یک ظرف دردار مخصوص، برای نگهداری آن در طول شب در نظر بگیرید. ظرف دردار باعث می‌ شود دندان تان از دید اطرافیان دور بماند. به علاوه فراموش نکنید حتما دندان تان را داخل آب نگه دارید تا خشک نشود و تغییر حجم ندهد.
 

چند اشاره موثر و کمک کننده:
_هنگام شستن دندانهای مصنوعی ان را خیلی محکم و تحت فشار نگه ندارید چراکه می تواند موجب شکستن ان شود.
_دندانها را درظرفی که تانیمه با اب پر شده قرار دهید._دندانهای مصنوعی را هرگز در اب داغ شناور نکرده وبا اب داغ شست و شو ندهید چراکه این امر میتواند فرم دندانها را بد شکل و اندازه انها را به هم بزند._ هرگز تلاش نکنید ذرات غذایی باقیمانده در دندانها را با یک ابزار تیز پاک کنید در عوض برای این کار از دندانپزشک کمک بگیرید.

_هرگز از یک مسواک سخت برای تمیز کردن دندانهای مصنوعی استفاده نکنید چون موجب خراش خوردن دندانها می شود.

_دندانهای مصنوعیتان را به هنگام شب و یا ۶ تا ۸ ساعت در طی روز بیرون بیاورید.استفاده مداوم از انها شانس تنفس را از لثه هایتان خواهد گرفت و نتیجه ی ان ایجاد عفونت در بافتهای نرم زیر دندانهای مصنوعی خواهد بود.

_زمانی که دندان مصنوعی در دهانتان نیست ان را در اب و یا یک حلال مناسب نگه داری کنید.دندانها نیاز دارند برای حفظ شکل و اندازه مناسبشان در یک محیط مرطوب نگه داری شوند.
مصنوغی نیز باید مورذ توجه قرار گیرند.لثه ها باید به طور روزانه بوسیله یک مسواک نرم و یا یک پارچه تمیز شوند.این کار موجب برطرف کردن اثار و ذرات روی لثه ها و نیز تحریک گردش مواد در بافتها می شود.لثه هایتان را با قرار دادن انگشت شست و اشاره در حاشیه ی انها تحریک کنید.(از عمل “فشار دادن_رها کردن استفاده کنید.)
باقی ماندن دندانهای طبیعی:دور نگه داشتن هر دندان طبیعی باقیمانده از لکه و پلاک بسیار مهم است.چگونه میتوانیم بفهمیم که دندانهای مصنوعیمان اندازه مناسب دارند؟
به گذشت زمان استخوانهای ارواره به طور اهسته تغییر میکنند.بنابراین ممکن است شما نیاز داشته باشید تا اندازه دندانهایتان را مجددا تعدیل کنید و یا نیاز به ساختن یک دندان مصنوعی جدید پیدا کنید.اگر در این رابطه با هر یک از مشکلات زیر مواجه شدید به دندانپزشک مراجعه کنید:_مشکل جویدن غذا با دندانهای مصنوعی._اذیت شدن گونه توسط دندانها._مشکلاتی در تکلم._وجود بافتهای قرمز و ملتهب در دهان._ناراحتی هنگام استفاده از دندان مصنوعی._ترک خوردن گوشه دهان.

دندان مصنوعی که جایگزین دندان‌های از دست رفته می‌شود، معمولا از آکریل یا ترکیبی از آکریل و فلز است. دندان مصنوعی پارسیل جایگزین تعدادی از دندان‌های از دست رفته (تا زمانی که تمام‌ دندان‌ها از دست بروند و دندان مصنوعی کامل جایگزین شود) می‌شود. یک دندان مصنوعی مناسب به خوردن غذا، صحبت کردن و راحتی بیشتر شما کمک شایانی می‌کند. .
چقدر طول می‌کشد تا یک دندان مصنوعی ساخته شود؟
بسته به پیچیدگی هر مورد، این زمان می‌تواند متغیر باشد. پس از انجام معاینات و آزمایشات ضروری و ویزیت‌های متوالی که معمولا یک ماه طول می‌کشد، می‌توان این زمان را تعیین کرد. .

چه انتظاری باید داشت؟
دندان مصنوعی جدید همیشه در دهان عضوی بیگانه است. چندین روز یا هفته لازم است تا شما به آن عادت کنید. زمان لازم برای سازگاری با دندان مصنوعی در اشخاص کاملا متفاوت است. در این جا پیشنهادهایی ارائه می کنیم، برای اینکه زودتر بتوانید به دندان مصنوعی‌تان عادت کنید:
غذا خوردن:

باید برای این امرکمی وقت صرف کنید. غذا خوردن را با غذاهای نرم و غذاهایی که به تکه‌های کوچک تقسیم شده‌اند، شروع کنید. این کار به شما کمک می‌کند به آهستگی و با هر دو سمت دهانتان به صورت هم زمان،‌برای جلوگیری از حرکت دندان مصنوعی، غذا را بجوید. تا زمانی که کاملا به این شرایط جدید عادت نکرده‌اید، به این روش ادامه دهید.
افزایش ترشح بزاق دهان: ممکن است زمانی که برای اولین بار دندان مصنوعی را در دهان می‌گذارید، میزان ترشح بزاق دهانتان افزایش یابد. این پاسخ غدد بزاقی دهان است که پس از چند هفته به حالت اولیه خود باز می‌گردد. با بلعیدن بزاق می‌توانید به تسریع بهبود این شرایط کمک کنید.
صحبت کردن:

کلماتی را که برای تلفظ‌شان به مشکل برخورده‌اید، با صدای بلند و رسا تکرار کنید؛ تا به این عضو جدید عادت کنید. این مشکل معمولا پس از ۲ هفته برطرف می‌شود.
محل‌های زخم: آزردگی و زخم در روزهای آغازین استفاده از دندان مصنوعی معمولا بسیار طبیعی است و دندانپزشک شما به راحتی می‌تواند این مشکل را برطرف کند. همچنین استفاده از چسب‌های نگهدارنده دندان مصنوعی برای جلوگیری از جابجایی و تحریک بیشتر مناطق آزرده، توصیه می‌شود. ولی اگر محل زخم‌ها دردناک باشند، بنا به تشخیص دندانپزشک، ممکن است بهتر باشد برای مدتی از دندان مصنوعی استفاده نکنید.

مراقب دندان های مصنوعی خود باشید .
مانند دندان‌های طبیعی، دندان مصنوعی نیز می‌تواند محل تجمع پلاکت‌ها و ذرات غذایی باشد. خصوصا زیر دندان مصنوعی محل بسیار مناسبی برای رشد میکروب‌هاست. به همین دلیل رعایت بهداشت روزانه دهان کاملا لازم به نظر می‌رسد. بهداشت نامناسب دندان مصنوعی می‌تواند منجر به تشکیل جرم و بوی بد دهان شود.
در صورت امکان، بهتر است پس از هر بار صرف غذا، دندان مصنوعی را در آورده و آن را بشوئید. در هنگام شستشو، موارد زیر را به خاطر داشته باشید:
‌ حتما از مسواک نرم یا مسواک مخصوص دندان مصنوعی استفاده کنید.

از آب ولرم استفاده کنید. آب داغ به دندان مصنوعی آسیب می‌رساند.
حتما هر شب پیش از خواب، دندان مصنوعی‌تان را درآورده و از قرص‌های تمیز کننده وضد عفونی‌ کننده مخصوص این کار استفاده نمائید.
در هنگام شستشو، دندان مصنوعی را محکم در دست بگیرید. در غیر این صورت ممکن است دندان مصنوعی از دست شما افتاده و بشکند.

چه مواقعی باید دندان مصنوعی‌ام را در بیاورم؟
طبیعتا در روزهای اول، ممکن است در طول روز به دلیل ناراحتی،‌چندین بار آن را از دهانتان خارج سازید. اما به طور معمول باید به خاطر داشته باشید که حتما پیش از خواب دندان مصنوعی‌تان را در بیاورید. این امر اجازه استراحت به لثه‌ها را می‌دهد. همچنین با قرار دادن دندان مصنوعی در محلول متشکل از آب و قرص جوشان تمیز کننده دندان مصنوعی به بهداشت دهانتان کمک شایانی خواهید کرد. صبح روز بعد پیش از گذاشتن دندان مصنوعی در دهان، حتما آن را با آب ولرم بشویید.

آیا لازم است دست دندان را شب‌ها از دهان خارج کنیم؟

در طول ۲۴ ساعت شبانه‌ روز، باید ۸ ساعت دندان تان را از دهان خارج کنید. بهترین حالت این است که شب‌ هنگام، وقتی می ‌خوابید، به دندان تان استراحت دهید.

اگر شما تمام ساعات شبانه روز از دندان استفاده کنید، مخاط دهان در زیر آن، تحت فشار خواهد بود و به مرور مخاط و لثه‌ های شما متورم شده و در درازمدت به تحلیل استخوان فک‌ های شما می‌ انجامد. به علاوه در طول شب، میکروب ‌ها در فاصله بین لثه‌ ها و دندان رشد کرده و دهان تان پر از قارچ خواهد شد.

خارج کردن دندان مصنوعی در طول شب، به زبان و عضلات شما این اجازه را خواهد داد که با جریان بزاق، لثه ‌ها را ماساژ داده و به جریان خون در لثه‌ های شما کمک کند. شب هنگام که دندان تان را از دهان خارج می‌ کنید، با یک مسواک نرم به آرامی لثه‌های تان را ماساژ دهید. این کار نه تنها باعث ماساژ دادن لثه‌ ها می‌ شود بلکه به جریان خون در لثه کمک می‌ کند و بقایای میکروب‌ ها را از روی لثه‌ ها و مخاط دهان شما پاک می ‌کند. حتی می‌ توانید با یک پارچه یا حوله نرم و ظریف، لثه ‌های تان را ماساژ دهید.

آیا با وایتکس می توان دندان مصنوعی را سفید کرد ؟

اگر در دندان شما، فلز استفاده نشده است، هفته ‌ای یک بار یک قاشق چای‌ خوری وایتکس را در یک لیوان آب حل کنید و ۶ تا ۸ ساعت دندان تان را درون آن قرار دهید. وایتکس به تمیز شدن دندان شما از بقایای غلیظ و میکروب‌ ها کمک شایانی خواهد کرد.

ولی دقت کنید چون وایتکس باعث خوردگی فلز دندان‌ های تکه ‌ای خواهد شد، این نوع دندان‌ها را نباید در وایتکس گذاشت. پس از شستشوی دندان آن را در زیر جریان آب سرد بگیرید تا بقایای این مواد شوینده از روی دندان تان پاک شود.

شایعترین علت تهوع در هنگام استفاده از دندان مصنوعی کامل

۱٫بلند بودن لبه‌های پروتز خصوصا در خلف پروتز فک بالا و دیستولینگوال فک پایین
۲٫لقی پروتز فک بالا
۳٫تماس پیش رس و ممانعت از تطابق خوب پروتز با انساج دهان
۴٫ارتفاع عمودی زیاد پروتز

نکته‌های آخر
استخوان فک و لثه‌ها به صورت طبیعی به مرور تغییر شکل می‌دهند؛ و این مسئله ممکن است روی وضعیت قرارگیری دندان مصنوعی‌تان تاثیر بگذارد.
هر گونه تغییر می‌تواند باعث ناراحتی شما در هنگام صرف غذا شده، موجب آزردگی بافت لثه شده، عفونت‌های دهانی را به وجود آورده و نهایتا فیزیک مناسب صورت شما را به هم بزند.

استفاده از چسب‌های نگهدارنده دندان مصنوعی در این موارد می‌تواند بسیار کارآمد باشد؛ اما اگر مشکل شما پیشرفته باشد، حتما باید با دندانپزشک خود جهت تعویض دندان مصنوعی‌تان مشورت کنید.

در نهایت،‌با گذشت زمان و تمرین شما به زودی می‌آموزید که چگونه باآسودگی خاطر غذا بخورید، صحبت کنید و بخندید. درست مثل روزهای جوانی!



تاريخ : دوشنبه ٢۳ فروردین ۱۳۸٩ | ٧:٥٤ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر احمدرضا یاربّی

بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۶۲ روز ۲۳ فروردین روز دندانپزشک وهفته آخر فروردین ماه هفته دندانپزشکی نامگذاری شد. ما نیز به بهانه روز دندان پزشک به بررسی این حرفه و تاریخچه آن در ایران می پردازیم .

از عمر دندانپزشکی در ایران بیش از ۷۰ سال نمی گذرد.

در سال ۱۳۰۰ هجری شمسی یعنی حدود ۸۷ سال پیش فقط سه نفر دندانپزشک در شهر تهران وجود داشت. یکی از برجسته‌ترین آنها، دکتر دندانپزشک اهل کشور لهستان بود که دندانپزشک مخصوص رضاخان به شمار می‌رفت و تبحر فوق‌العاده‌ای در طراحی و ساخت پروتزهای دندانی داشت. دو دندانپزشک دیگر تهران قدیم نیز اهل کشور سوئیس و ترکیه بودند.
پس از تاسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۶، دندانپزشکان به‌صورت مجزا در آن تحصیل نمی‌کردند بلکه درمان بیماری‌های دهان و دندان به‌عنوان واحدی جداگانه به پزشکان تدریس می‌شد.
۲۳ فروردین؛ روز دندانپزشک
تا چندی پیش از این، هنگامی که صفحات تقویم رومیزی خود را ورق می‌زدید و به روز ۲۳ فروردین می‌رسیدید، مشاهده می‌کردید که در گوشه‌ای از صفحه نوشته شده است: ” روز بهداشت‌کار دهان و دندان ” . ولی اکنون چند سالی است که این روز به نام روز دندانپزشک نام‌گذاری شده است.

هرچند به‌نظر می‌رسد بهتر بود روز جداگانه به این نام اختصاص می‌یافت تا بیشتر نشانگر نقش این گروه از پزشکان در ارتقای سطح بهداشت دهان و دندان افراد جامعه و درمان بیماری‌های دهان و دندان باشد.
دندانپزشکی، حرفه‌ای بسیار قدیمی است و شاید پیدایش آن به زمانی بازگردد که انسان‌ها به فکر سلامت و بهداشت و زیباتر کردن دندان‌هایشان افتادند.

 اولین مسواک‌ها را اهالی خاورمیانه استفاده می‌کردند و آن را با همین نام یعنی >Misswak< می‌خواندند. مسواک آنها شامل شاخه کوچکی از درخت <سالوادوراپرسیکا> بود که آن را روی آب به مدت یک روز غوطه‌ور می‌کردند تا الیاف آن از هم جدا شوند. چوب این درخت اثرات مثبتی نیز روی لثه‌ها داشت.
جالب است بدانید نخستین صندلی‌های دندانپزشکی که در جهات گوناگون حرکت می‌کنند، در موزه <دانشکده کپنهاک> به نمایش گذاشته شده است، در صورتی که به هلند سفر کردید حتما از این موزه دیدن کنید ولی اغلب دندانپزشکان تا سال ۱۹۵۰ یعنی حدود ۵۰ سال پیش ترجیح می‌دادند ایستاده کار کنند، برخلاف دندانپزشکان امروزی که اغلب در حالت نشسته روی دندان‌های شما کار می‌کنند.
تفاوت دندانپزشک و دندان‌ساز
شاید شما هم شنیده‌اید که برخی افراد که ازنظر تحصیلات در مراتب بالایی قرار دارند می‌گویند <ساعتی پیش برای عصب‌کشی دندان به مطب دندان‌سازی رفته بودم.> در حالی که این اصطلاح کاملا اشتباه است. <دندانپزشکی> و <دندان‌سازی> دو حرفه متفاوت هستند.
اولین دانشکده دندانپزشکی در سال ۱۳۳۵ در دانشگاه تهران دایر شد و دندانپزشکان قدیمی‌تری که می‌شناسید، نخستین دانشجویانی بودند که از این دانشکده فارغ‌التحصیل شدند.
دندانپزشک:
فردی است که پس از گذراندن شش سال دوره عمومی دندانپزشکی و ارائه پایان‌نامه، از دانشکده دندان‌پزشکی فارغ‌التحصیل شده و با مدرک دکترای دندان‌پزشکی کلیه خدمات عمومی دندانپزشکی را ارائه می‌کند. یک دندانپزشک می‌تواند دندان‌های شما را ترمیم کند، دندان‌ها‌ی‌تان را عصب‌کشی کند، ارتودنسی متحرک و ثابت انجام دهد و دندان‌های‌تان را مرتب کند، به درمان بیماری‌های لثه‌ شما بپردازد و انواع دست‌های دندان‌های متحرک کامل و تکه‌ای (پارسیل) و روکش‌ها را برای دندان‌های‌تان بسازد. دندانپزشکان اجازه جراحی‌های در محدوده دهان و لثه را نیز دارند.
دندان‌ساز:
دندان‌سازان معمولا افرادی هستند که دندان‌سازی را به‌صورت تجربی فراگرفته‌اند. شما تابلوهایی با این عنوان در سطح شهرها مشاهده می‌کنید. این افراد دارای تحصیلات علمی و دانشگاهی نیستند بلکه به‌صورت تجربه و آزمون و خطا برخی از اقدامات دندان‌پزشکی را زیرنظر افراد هم‌صنف خود آموخته‌اند. جالب است بدانید که به این گروه ‌از افراد مطابق قانون مصوب شورای اسلامی سال ۶۴، مجوز فعالیت به‌عنوان <دندان‌سازان تجربی> داده شده ولی به‌نظر می‌رسد این مجوز فقط برای افراد قدیمی‌تر این رشته صادر شده است و در سال‌های اخیر مجوز جدیدی برای فعالیت این افراد صادر نمی‌شود. دکتر سید مهدی وردی، مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت تاکید دارد: <این افراد اجازه نصب تابلوی مطب را ندارند و فقط می‌توانند کلمه دفتر کار را روی تابلوی خود بنویسند. مطابق قانون، این افراد فقط مجاز به ساخت دندان مصنوعی متحرک، پرکردن‌ پوسیدگی‌های سطحی و جرم‌گیری دندان‌ها هستند.>
دندانپزشکی علم و هنری است که تبحر و مهارت در آن با مطالعه علمی ساختمان و بافت‌های دهان و طبیعت زنده آنها و سال‌ها تجربه بالینی در مطب یا درمانگاه به دست می‌آید، بنابراین به‌نظر می‌رسد که در زمان کنونی که دندانپزشکی نوین روز به روز پیشرفت می‌کند، کم‌کم زمان آن رسیده که سلامت و بهداشت دهان و دندان مردم به‌طور کامل به متولیان آن، یعنی دندانپزشکان سپرده شود، کاری که امروزه در تمام کشورهای دنیا انجام می‌شود.
نیم‌ نگاهی به متخصصان دندانپزشکی
شما ممکن است هنگامی که با مشکلی در ارتباط با دهان و دندان خود برخورد می‌کنید، سردرگم باقی بمانید که باید به کدام متخصص دندانپزشکی مراجعه کنید. در این مطلب شما با تخصص‌های متفاوت این رشته آشنا می‌‌شوید:
آندودونتیکس (تخصص ریشه دندان)
شما معمولا برای <عصب‌کشی> دندان باید به این گروه از دندانپزشکان مراجعه کنید. هنگامی که بافت‌های درون دندان شما بر اثر رسیدن میکروب‌‌های پوسیدگی‌زا و یا ضربه آسیب ببینند و ملتهب و عفونی شوند، معمولا دندان‌های شما خود به خود دچار دردی گنگ می‌شوند که در زمان شب تشدید می‌شود. وجود این علایم نشانه این است که باید برای عصب‌کشی به دندانپزشک مراجعه کنید.
ارتودنسی (مرتب کردن دندان‌ها)
اگر دندان‌هایتان نامرتب و پس و پیش باشند و یا مشکلات و ناهنجاری‌هایی در فک بالا و یا پایین شما وجود داشته باشد، باید برای درمان به مطب این گروه از دندانپزشکان بروید. این دندانپزشکان پس از قالب‌گیری و عکس‌برداری از دهان‌تان، از پلاک‌های متحرک و نگین‌ها و سیم‌های ثابت که روی دندان‌های کار گذاشته می‌شوند، برای ردیف‌کردن دندان‌های‌تان استفاده می‌کنند.

پریودونتیکس (تخصص بیماری‌های لثه و بافت‌های نگهدارنده آن)
این روزها خیلی‌ها به دنبال جایگزین کردن دندان‌ از دست رفته‌شان، به وسیله <ایمپلنت‌های دندانی> هستند. ایمپلنت گرچه درمانی پرهزینه است، ولی زیبایی و عملکرد قبلی دندان را به شما بازمی‌گرداند. برای کارگذاشتن ایمپلنت در فک‌های‌تان باید به متخصصان بیماری‌های لثه مراجعه کنید. در صورتی که لثه‌های‌تان قرمز و متورم شده‌اند و یا خون‌ریزی می‌کنند و یا روی سطح دندان‌های‌تان جرم انباشته شده است، این گروه از دندانپزشکان می‌توانند بهترین روش‌های درمانی را به شما ارائه دهند.
دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی:
سفیدکردن دندان‌های بدرنگ، لامینیت کردن دندان‌ها (تیغه‌ای چینی که بر سطح لبی دندان‌های جلویی چسبانده می‌شوند و دندان‌ها را ردیف و هم‌رنگ نشان می‌دهند)، از مهارت‌های این گروه از دندانپزشکان است. شما می‌توانید برای ترمیم دندان‌های‌تان با مواد هم‌رنگ دندان و یا آمالگام (ماده پرکننده نقره‌ای رنگ دندان) به این گروه از دندانپزشکان مراجعه کنید.
پروستودونتیکس (متخصص پروتزهای دندانی)
ساخت دست دندان کامل، تکه‌ای (پارسیل) و انواع روکش برای دندان‌های‌تان را به این گروه از دندانپزشکان بسپارید. این متخصصان می‌توانند دست دندانی را برای شما بسازند که بهترین گیر را در دهان‌تان داشته باشد و بتوانید به راحتی با آن غذا بخورید.

در این روز چه اتفاقی می‌افتد

انجام چند حرکت نمادین نظیر حضور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در یکی از مدارس و به‌صدا درآوردین زنگ مسواک، توزیع مسواک و خمیر دندان در میان دانش‌آموزان، تردد اتوبوس‌های سلامت میان مدارس کشور و معاینه رایگان دندان کودکان و انجام مصاحبه با خبرگزاری‌ها و نشریات، تنها اقدام مسئولین  و مدیران دولتی به مناسبت روز دندان‌پزشک است.

دندان‌پزشکان نیز از یکی دو روز مانده به ۲۳فروردین ارسال پیام‌های تبریک و شادباش کلیشه‌ای و تکراری را برای همکاران آغاز می‌کنند و به اتفاق خانواده در جشن‌های کوچک و بزرگی که انجمن‌های دندان‌پزشکی یا سازمان نظام‌پزشکی تدارک دیده‌اند شرکت کرده و عصری را با احساس غرور نسبت به صنف و پیشه‌شان به شب می‌رسانند.

بسیاری از روزنامه‌ها و نشریات کشور در این روز یکی از تیترهای صفحه اول خود را به دندان‌پزشکی اختصاص می‌دهند و در صفحات داخلی گزارشی از مشکلات حوزه دندان‌پزشکی و به‌خصوص مشکل گرانی خدمات دندان‌پزشکی برای مردم عامه و جای خالی خدمات دندان‌پزشکی در تعهدات بیمه‌های درمانی گلایه می‌کنند. و همین. بیست و سوم فروردین ماه می‌گذرد و بساط وعده مسدولان و گزارش روزنامه‌ها و پیامک‌های تبریک همکاران می‌ماند برای سال آینده.

روز دندان‌پزشک بهانه‌ای است برای گردهم آمدن جامعه دندان‌پزشکی و تبادل نظر پیرامون حل مسائل و مشکلات این حوزه. مسؤولین و برنامه‌ریزان کشور قاعدتاً باید قبل از تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی، نظر مشورتی صاحبان این رشته‌ها را دریافت نمایند، مراسم و مناسبت‌هایی از این نوع فرصت مناسبی است برای بیان مسائل و مشکلات و تبادل نظر و چاره‌اندیشی در زمینه آن‌ها.



تاريخ : یکشنبه ٢۸ تیر ۱۳۸۸ | ٢:٥٦ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر احمدرضا یاربّی

 

تاثیر درمان‌های ارتودنسی بر سلول‌های اپی‌تلیایی لثه - دکتر مریم خادمی

امروزه از درمان‌های ارتودنسی با اهداف درمانی و نیز زیبایی به طور معمول استفاده می‌گردد. روش‌های درمانی متفاوتی جهت اصلاح اکلوژن توسط درمان ارتودنسی وجود دارد، اما در بیشتر این روش‌ها از سیم‌هایی از جنس نیکل استفاده می‌شود...

مساله‌ای که به تازگی پژوهشگران به آن پرداخته‌اند تاثیر نیکل موجود در سیم‌های ارتودنسی روی بافت لثه است. درمان‌های ارتودنسی در برخی موارد نادر می‌توانند سبب بروز تظاهراتی در دهان گردند. تظاهراتی مانند تلفس مخاط لبی، اریتم مولتی‌فرم، ژنژیویت و افزایش حجم لثه.


عوارض ناشی از سیم‌های ارتودنسی

بیشتر تظاهرات به علت واکنش‌ التهابی است که در نتیجه تجمع پلاک در لابه‌لای سیم‌های ارتودنسی ایجاد می‌شود، لذا رعایت بهداشت و تمیز کردن سطوح دندانی همراه با وجود براکت و سیم‌های ارتودنسی روی آن مشکل بوده و نیاز به دقت بیشتری دارد. از طرفی علت برخی از تظاهرات را نیز به واکنش‌ التهابی ایجاد شده در بافت در نتیجه خوردگی فلز ابزارهای ارتودنسی نسبت می‌دهند.

حساسیت به نیکل نیز در دهان مشاهده می‌شود که از نوع ازدیاد حساسیت تیپ4 بوده و به صورت حساسیت تماسی به نیکل در مخاط بروز می‌کند. افزایش حجم لثه نسبت به سایر تظاهرات متعاقب ارتودنسی شایع‌تر است. افزایش حجم فیبروتیک لثه که همراه با درمان ارتودنسی ثابت دیده می‌شود، موقت بوده و پس از برداشتن دستگاه‌های ارتودنسی رفع می‌گردد.

البته برخی محققان ادعا می‌کنند که این بازگشت و رفع مشکل به طور کامل صورت نمی‌گیرد. این نوع افزایش حجم فیبروتیک و سفت از افزایش حجم نرم و متورم به همراه قرمزی لثه مارجینال که در واکنش التهابی و یا افزایش حساسیت در لثه دیده می‌شود، متفاوت است.احتمال داده می‌شود که این نوع افزایش حجم به علت نیکل موجود در سیم‌های اردتونسی باشد


مکانیسم آسیب‌رسانی

نیکل می‌تواند مونوسیت‌ها و سلول‌های اپی‌تلیایی را فعال کند. همچنین تظاهر مولکول‌های چسبنده بین سلولی در سلول‌های اندوتلیال را کم و یا زیاد گرداند که این مساله به غلظت نیکل بستگی دارد. یون نیکل در سلو‌ل‌های مخاط دهان و اکراتینوسیت‌ها تجمع می‌یابد. این تجمع می‌تواند در برخی موارد سبب آپوپتوز سلولی شود.

از طرف دیگر کراتینوسیت‌ها در حضور یون نیکل پرولیفراسیون پیدا می‌کنند. در حقیقت اثر نیکل روی سلول‌های مخاط دهان بسته به غلظت آن می‌تواند دوگانه باشد و از یک سو سبب پرولیفراسیون و رشد سلولی و از طرف دیگر سبب آپوپتوزومرگ سلول‌های دهان گردد، اما التهاب و آزاد شدن سایتوکاین‌‌ها را تحریک نمی‌کند. در حقیقت مطالعات اخیر نشان داده‌اند که در نتیجه استفاده از سیم‌های ارتودنسی، نیکل در دهان سلول‌های اپی‌تلیال تجمع یافته و سبب ضخیم شدن اپی‌تلیوم می‌گردد.

این مساله در دوزهای کم نیکل اتفاق می‌افتد، ما گفته می‌شود که در صورتی که آزاد شدن با دوز کم نیکل در مدت زمان طولانی ادامه یابد، می‌تواند افزایش حجم لثه و حتی برخی عوارض سمی نیکل در حد میکروسکوپی را ایجاد کند.



  • علمیه
  • خدشه
  • ضایعات